Onderstaande berichten worden nog aangevuld met een paar foto’s!

 

Beste leden, beste abonnees,

Er valt over het reilen en zeilen van de Æ-Vereniging in de afgelopen twee maanden heel wat te vertellen.

Gastlessen in middelbare scholen

We zijn opnieuw in de gelegenheid geweest om gastlessen te gaan verzorgen in twee bovenbouwklassen: Brugge en Antwerpen. De respectievelijke leerkrachten hadden ons al twee jaar geleden eens daarvoor gevraagd en vonden het kennelijk beiden zeer de moeite waard om ons weer onze ervaringen te laten vertellen aan hun leerlingen (dit keer natuurlijk andere).

Er was in allebei de scholen veel animo; er werden veel vragen gesteld en de jongeren toonden een levendige belangstelling, zodat we haast tijd tekort kwamen. Het applaus dat ons aan het einde te beurt viel, was lang en hartelijk, en dat krijg je van 17/18-jarigen alleen als ze het echt waarderen.

We vinden het uitermate belangrijk dat de leerlingen, die binnenkort de ‘veilige haven’ van de middelbare school gaan verlaten om het ‘ruime sop’ van de wereld in te zeilen, in contact komen met zoveel mogelijk initiatieven waar vanuit idealen praktisch wordt gewerkt aan maatschappijvernieuwing. Straks wordt het hún wereld en zullen zij vanuit hún impulsen en idealen vormgeven aan de samenleving. Ze moeten daartoe goed zijn toegerust met onze cultuurverworvenheden uit het verleden, maar óók met zo veel en zo divers mogelijke perspectieven voor de toekomst, zelfs als het daarbij in de praktijk nog maar om kiemen gaat. Uit kleine eikeltjes kunnen immers machtige bomen groeien.

Academie

Begin december hebben we in onze Academie de A-reeks van ‘Een Nieuwe Visie op Economie’ afgerond. Er was een wat kleinere groep dit keer, bestaande uit zes deelnemers.

Inmiddels is er ook alweer een B-reeks gepland. Ook die bestaat uit drie avondbijeenkomsten in De Blauwe Bloem te Gent. We hebben dit keer gekozen voor woensdagen; je vindt de data en tijden op de webstek-Agenda.

De twee reeksen kunnen los van elkaar worden gevolgd: A kan net zo goed vervolg van B zijn als andersom. Er is geen enkele voorkennis vereist om de Academie-avonden te volgen, alleen gezond verstand. Het betreft eigenlijk dingen die gewoon in iedere middelbare school aan bod zouden moeten komen! De winkelpraktijk van De Blauwe Bloem dient daarbij als praktische illustratie.

Inmiddels hebben Simone Helmer en Paul Doesburg het initiatief genomen om de A-reeks van onze Academie voor het eerst ook in Nederland te organiseren en ons daarvoor als sprekers te vragen. De reeks zal eind januari 2018 op drie opeenvolgende avonden doorgaan in Afferden (Noord-Oost-Limburg). Er hebben zich daar inmiddels al voldoende deelnemers voor aangemeld.

Studie-Avonden in De Blauwe Bloem

Steeds vaker treden allerwegen mensen op die hun nek uitsteken door de boodschap te verkondigen dat het met de huidige economie niet verder kan, omdat deze een veel te dominante rol speelt in de samenleving en verwoestingen aanricht zowel op sociaal vlak (mensen in armoede of andere onwaardige omstandigheden brengt) als op ecologisch vlak (het milieu overbelast, de aarde uitput).

Dat was ons dertig jaar geleden ook al duidelijk, waarbij voor ons nog een ander element steeds een grote rol heeft gespeeld, namelijk dat de kwaliteit van ons voedsel schrikbarend achteruitgaat doordat kortzichtig economisch gewin de landbouw levensvijandige elementen heeft opgedrongen zoals kunstmest, giftige bestrijdingsmiddelen, manipulatietechnieken…

Uit verschillende hoeken komen mensen met alternatieve economische modellen. Daar willen we in de komende maanden enkele studiebijeenkomsten aan wijden. Welke ideeën en modellen komen we tegen? Wat zijn de overeenkomsten, wat de verschillen met onze visie: de associatieve economie? Zie verder op de webstek-Agenda.

Associatieve economie en terrorisme

Op 19 september 2017 woonden we dank zij een omstandigheid die ons toeviel, een bijzonder boeiende en interessante voordracht bij over het zogenaamde moslimterrorisme door Khalid Benhaddou, imam in Gent en auteur van het boek ‘Is dit nu de Islam?’ Hij is een bijzonder goede spreker met een grote cultuurbagage, die meer dan anderhalf uur zonder de minste hapering zijn publiek wist te boeien.

Khalid Benhaddou bezoekt zoveel mogelijk middelbare scholen om daar in gesprekken met leraren en leerlingen helderheid te verschaffen over de gebeurtenissen, die uiteraard bij jongeren grote vragen oproepen. Zijn grootste zorg is daarbij radicalisatie bij die jongeren te voorkomen. De scholen zijn daar immers niet op voorbereid, leerplannen zijn er niet aan aangepast, leraren niet in onderlegd.

Dat werk verdient uiteraard onze grootste waardering. Maar, – en nu komt het; hij zei het letterlijk en ik was erdoor verrast – Khalid Benhaddou ervaart daarbij als een groot obstakel dat de economie onze samenleving zo domineert dat die ook een veel te sterk beslag op het onderwijs legt, waardoor er nauwelijks ruimte over is om maatschappelijke vraagstukken echt diepgaand en grondig met de leerlingen te behandelen.

Onze conclusie? Op korte termijn moeten we natuurlijk zoveel als maar mogelijk is, terroristische aanslagen zien te voorkomen en te verijdelen. Om echter op de lange termijn een einde te maken aan het terrorisme hebben we naast veel vakkundig en degelijk onderbouwd didactisch werk een nieuwe vorm van economie nodig! Een economie die de samenleving niet domineert, maar erin participeert. Anders uitgedrukt: we hebben een economie nodig die haar plaats kent in de maatschappij en daar constructief aan bijdraagt zonder schade aan te richten. Zo’n economie heet ‘associatief’.

Congres ‘Assoziatives Wirtschaften im Biohandel’

Het hoeft niet veel betoog dat het thema voor deze bijeenkomst precies in de lijn ligt van het werk waarmee we nu al meer dan tien jaar in de Vereniging voor Associatieve Economie en bijna dertig jaar in en rond De Blauwe Bloem aan de gang zijn. Het was ons dan ook vanaf het eerste moment duidelijk dat we hieraan deel moesten nemen om met gelijkgezinden (en wellicht ook gelijkzoekenden) in gesprek te gaan.

De conferentie begon op donderdag 25-11-2017 in Alfter (bij Bonn), maar werd van vrijdag- tot zaterdagmiddag tweehonderd kilometer verderop worden voortgezet in Munsbach (bij Luxemburg). Het ging eigenlijk om twee tot één geheel samengevoegde bijeenkomsten die op regelmatige basis los van elkaar doorgaan. Gastsprekers waren Wolfgang Tomaschitz uit Oostenrijk, Udo Hermannstorfer uit Duitsland en Helmy Abouleish uit Egypte.

De twee aaneengesmede delen vormden inhoudelijk een geheel, want er liep een rode draad doorheen. Het opzet was namelijk om te komen tot het opstellen van een charter voor de associatieve handel.

Zorg voor de kwaliteit van onze voeding heeft in de biodynamische beweging (met het Demeter-logo) natuurlijk steeds hoog in het vaandel gestaan. Decennialang hebben boeren en handelaren zich ervoor ingezet om biodynamische levensmiddelen van de hoogste kwaliteit bij de bewuste klant terecht te laten komen in natuurvoedingswinkels en boerderijwinkels, op pergola-bedrijven (CSA), via groente-, fruit- en vleespakketten etc.

Echter, in bijna alle Europese landen gaan de natuurvoedingswinkels er nu op achteruit. Consumenten nemen zich minder de moeite om naar de vakhandel te gaan, vermits bio(dynamische) producten nu ook in zoveel supermarkten zijn te vinden, verkrijgbaar in talrijke gebruikelijke vormen van commercie.

Daardoor komen echter producenten (boeren en verwerkers) onder druk te staan als gevolg van eenzijdige prijssetting. Gangbaar werkende supermarkten willen de klant immers steeds goedkoper aanbieden en er bovendien ook nog goed aan verdienen. De boeren zijn hier het meest de dupe van.

In de Demeter-beweging heerst zorg dat daarmee op termijn ook de kwaliteitsgarantie in de verdrukking zal komen. Het probleem is dus niet dat de supermarkten meer en meer de handel in bio(dynamische) levensmiddelen overnemen, maar wel dat de meeste zich niet profileren in een gezonde economie.

Uit intensieve werkgroepen, gevormd door de congresdeelnemers begon het (eerste ontwerp van het) charter voor de associatieve handel stukje bij beetje vorm aan te nemen. Het charter is bedoeld en ontworpen als een verbintenis die we met elkaar aangaan om zo te gaan werken.

Alle (meer dan vijftig) aanwezigen hebben hetzij ten persoonlijken titel, hetzij namens hun onderneming of vereniging, zonder voorbehoud de eerste versie van het charter zoals die uit de ‘distilleerketel’ kwam, goedgekeurd en als zodanig hun naam eronder geregistreerd. Hier is alvast de inleiding:

Een zich ontwikkelende toekomstige maatschappij behoeft een economie die
een alzijdige
ontplooiing van de komende generaties mogelijk maakt, reke-
ning
houdt met de ontwikkeling van de aarde als levend organisme,
en de daadwerkelijke behoeften van alle mensen bevredigt.

Het lijkt dus nu ook tot de Demeter–beweging te zijn doorgedrongen dat gezonde principes en structuren in de landbouw (die voor de garantie van voedselkwaliteit een basisvoorwaarde zijn) gelijk op moeten gaan met gezonde principes en structuren in de handel. Dat blijkt gelukkig niet alleen in Duitsland en Luxemburg zo te zijn: een paar weken geleden werden we uitgenodigd om als gastsprekers een workshop te verzorgen over ‘Landbouw en Economie’ op de jaarlijkse Winterconferentie van de BD-Vereniging op 02 maart 2018 in Dronten (Warmonderhof).

Dat het bewustzijn daarvoor precies in deze kringen begint te groeien, is natuurlijk heel logisch, omdat de biodynamische landbouw en de associatieve economie uit dezelfde bron, de antroposofie stammen. Anderzijds merkten we echter ook dat sommige biologisch-dynamische telers en verwerkers waarschijnlijk denken dat er alleen associaties nodig zouden zijn in de levensmiddelenbranche. In werkelijkheid is het associatieve overlegprincipe natuurlijk voor de hele economie bedoeld, wereldwijd.

Luuk Humblet